Jak wyglądają relacje na tym etapie?
Dorośli, myśląc o kontaktach między dziećmi, najczęściej wyobrażają sobie zgodną zabawę oraz nawiązywanie pierwszych przyjaźni. W rzeczywistości jednak relacje w tym wieku podlegają dynamicznym zmianom.
Dla malucha jest to spore wyzwanie, a zarazem pierwsza okazja do rozwijania kompetencji społecznych. Dzieci stopniowo przechodzą od zabawy samotnej, przez równoległą, aż po pierwsze próby współdziałania w grupie.
Pierwsze próby
Przebywanie w grupie rówieśniczej umożliwia zrealizowanie poszczególnych etapów dotyczących rozwoju relacji.
Maluch może podejmować próby, takie jak:
• obserwowanie zachowań,
• naśladowanie czynności,
• zabawa równoległa, czyli obok rówieśnika,
• nawiązywanie pierwszych kontaktów.
Czym jest zabawa równoległa?
Zabawa równoległa odgrywa kluczową rolę w świecie najmłodszych, stanowiąc początek ich aktywności wśród rówieśników.
Polega na działaniu obok siebie bez bezpośredniej interakcji, dzięki czemu dzieci mogą się wzajemnie obserwować i naśladować. Taka forma aktywności umożliwia:
• swobodne zapoznanie się z nowymi zabawkami,
• oswojenie się z obecnością innych dzieci w otoczeniu,
• naukę nowych zachowań i sposobów zabawy.
Nauka poprzez naśladowanie
Doświadczenia zdobywane przez dziecko w grupie rówieśniczej korzystnie wpływają na rozwój kolejnych umiejętności. Maluch uczy się nowych reakcji i zachowań, a także zyskuje pomysły na zabawy.
Z czasem zaczyna naśladować i odtwarzać zachowania innych dzieci. To ogromny krok w stronę nawiązania relacji i wspólnej zabawy.
Pierwsze konflikty jako element nauki
Często zdarza się, że dzieci wchodzące w świat relacji społecznych doświadczają pierwszych konfliktów związanych z dzieleniem się.
Wynika to z naturalnego na tym etapie egocentryzmu, który przejawia się niechęcią do odstąpienia swojej zabawki rówieśnikowi.
Rozwój umiejętności społecznych
Pierwsze spory są nieodłącznym elementem rozwoju umiejętności społecznych. Maluch uczy się wówczas własnych i cudzych granic, a także samego założenia dzielenia się. Choć typowymi reakcjami bywają wtedy:
• krzyk,
• płacz,
• wyrywanie sobie zabawek z rąk,
warto ze spokojem towarzyszyć dziecku w tych trudnych chwilach, traktując je jako cenną okazję do nauki i rozwoju.
Wczesne relacje
Trudno mówić tu jeszcze o głębokich przyjaźniach, jednak dziecko może wybierać sobie ulubione osoby z grupy, w których towarzystwie czuje się najlepiej. Zazwyczaj dzieje się tak na zasadzie podobieństwa temperamentów.
Ma to bezpośredni związek z przewidywalnością reakcji rówieśnika, która stwarza cenne poczucie bezpieczeństwa.
Jak opiekun może wspierać pierwsze próby kontaktu między dziećmi?
Postawa opiekuna odgrywa tutaj kluczową rolę. Ze względu na dużą emocjonalność i impulsywność dzieci na tym etapie rozwoju istotne jest zachowanie kontroli nad sytuacją, ale także stworzenie atmosfery opartej na:
• poczuciu bezpieczeństwa,
• wsparciu,
• braku presji na wchodzenie w interakcje.
W takich warunkach maluch swobodnie adaptuje się do nowych okoliczności i sam podejmuje próby kontaktu, gdy tylko poczuje się na to gotowy.
Link do pobrania darmowego e-booka TUTAJ
